شرکت xAI متعلق به ایلان ماسک، با درخواست بحثبرانگیزش از کارمندان، بار دیگر توجه رسانهها را به خود جلب کرده است. طبق گزارشی از بیزینس اینسایدر، این شرکت از کارکنانی که روی توسعه چتبات گراک (Grok) کار میکنند خواسته است تا نرمافزار نظارتی Hubstaff را حتی روی لپتاپهای شخصی خود نصب کنند. این تصمیم زمانی جنجالی شد که مشخص شد برخی از کارمندان xAI اصولاً لپتاپ شرکتی ندارند و به ناچار از دستگاه شخصی برای انجام وظایف خود استفاده میکنند. نرمافزار نظارتی Hubstaff با قابلیتهایی مانند ضبط تصاویر صفحه، ردیابی حرکت ماوس و کیبورد و بررسی فعالیت مرورگر و برنامهها، ابزاری دقیق برای ردیابی فعالیتهای کاری در نظر گرفته میشود، اما در عین حال نگرانیهای گستردهای را درباره حریم خصوصی کاربران به همراه دارد.
بر اساس اسناد داخلی xAI، نصب این ابزار برای تمامی کارکنان، حتی آنان که کامپیوتر شرکتی دریافت نکرده بودند، تا تاریخ ۱۱ ژوئیه الزامی اعلام شد. تنها گزینه ارائهشده برای پرهیز از نصب این نرمافزار روی دستگاه شخصی، درخواست رسمی برای دریافت لپتاپ شرکت بود؛ آن هم با این شرط که پس از دریافت، کارمند متعهد به نصب فوری Hubstaff باشد. البته، پس از گزارش رسانهای موضوع، شرکت ناچار به تعدیل سیاست خود شد و اعلام کرد تا زمان تحویل دستگاه شرکتی، کارکنان میتوانند نصب نرمافزار را به تعویق بیندازند. با این حال، این انعطافپذیری برای همه کافی نبود؛ یکی از کارکنان در واکنش به سیاست جدید از سمت خود استعفا داد و این اقدام شرکت را تلاشی برای کنترل مخفیانه از طریق پوشش بهرهوری دانست.
در پاسخ به این انتقادات، برخی راهحلهای موقت ارائه شد. به کارکنان نگران از نقض حریم خصوصی پیشنهاد شد با بودجه ماهانه ۵۰ دلاری از سوی شرکت، یک کامپیوتر جدید خریداری کنند یا برای جداسازی فعالیتهای شخصی و کاری، حساب کاربری جداگانهای روی دستگاه خود بسازند. اما این راهکارها نه تنها ساده و سریع نیستند، بلکه بار دیگر این سوال را ایجاد میکنند که آیا ابزارهای بهرهوری نباید با حفظ حریم خصوصی متوازن باشند؟
در حال حاضر، بخشی از تیم xAI با کرومبوکهای شرکتی تجهیز شدهاند، اما بیشتر کارکنان همچنان از دستگاههای شخصی استفاده میکنند. زمان تحویل تجهیزات جدید نیز هنوز مشخص نشده است. در کنار Hubstaff، شرکت از ابزارهای دیگری همچون Rippling برای ثبت ساعات کاری و سامانه Starfleet برای بررسی میزان زمان صرفشده روی وظایف استفاده میکند.
این حاشیهها در حالی رخ میدهد که چتبات گراک اخیراً بهدلیل انتشار محتوای ضدیهودی، بهطور موقت از پلتفرم ایکس حذف شد. پس از این اتفاق، ماسک نسخه جدیدی از این چتبات را معرفی کرد و اعلام کرد کاربران میتوانند با پرداخت اشتراک ماهانه ۳۰۰ دلار، از نسخه پیشرفتهتری بهرهمند شوند. همچنین، گراک قرار است به خودروهای تسلا نیز افزوده شود؛ موضوعی که اهمیت توسعه و نظارت بر عملکرد آن را دوچندان میکند.
در مجموع، هرچند هدف xAI از نصب این نرمافزارها، افزایش بهرهوری عنوان شده، اما چالشهای آن بهویژه در حوزه اعتمادسازی و حفظ حریم خصوصی، ممکن است آسیبهایی بلندمدت به تصویر برند وارد کند. استفاده از نرمافزار نظارتی Hubstaff بهعنوان ابزار کنترل کارکنان، آنهم روی دستگاههای شخصی، همچنان در مرکز توجه قرار دارد و احتمالاً بحثها درباره آن ادامهدار خواهد بود.
