بررسی فیلم One Day | روایتی احساسی از گذر زمان و نرسیدن‌ها

آیا واقعاً می‌توان یک نفر را برای همیشه در دل نگه داشت؟ آیا بعضی عشق‌ها برای ماندن ساخته شده‌اند، یا تنها برای شکل دادن به ما؟ فیلم One Day با همین پرسش‌های انسانی و احساسی آغاز می‌شود؛ فیلمی که نه صرفاً درباره عشق، بلکه درباره گذر عمر، فرصت‌های از دست‌رفته و آن “یک روز”ی است که می‌تواند مسیر یک زندگی را برای همیشه تغییر دهد.

One Day ساخته‌ی Lone Scherfig (لون شرایکی) و برگرفته از رمان پرفروش David Nicholls (دیوید نیکولز) در ژانر درام عاشقانه، داستانی را روایت می‌کند که برخلاف بسیاری از فیلم‌های عاشقانه، ساده، بی‌ادعا و البته عمیق است. با هنرنمایی Anne Hathaway (آن هت‌وی) در نقش «اما» و Jim Sturgess (جیم استرجس) در نقش «دکستر»، این فیلم در سال ۲۰۱۱ اکران شد و توانست توجه طیف گسترده‌ای از مخاطبان را به خود جلب کند.

اگر به دنبال فیلمی هستید که در سکوت قلب‌تان را بفشارد و تا مدت‌ها ذهنتان را درگیر کند، دعوت می‌کنم در ادامه با بررسی فیلم One Day همراه ویکی فن باشید.

داستان فیلم One Day از یک روز خاص شروع می‌شود: ۱۵ ژوئیه ۱۹۸۸. «اما» و «دکستر» پس از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه، شبی را در کنار یکدیگر می‌گذرانند. در نگاه اول به نظر می‌رسد که این فقط یک برخورد گذرا است، اما خیلی زود می‌فهمیم که این “یک روز”، به نقطه عطفی در زندگی آن‌ها تبدیل می‌شود.

فیلم تصمیم هوشمندانه‌ای می‌گیرد: به‌جای دنبال کردن داستان آن‌ها در طول زمان به‌صورت خطی، تنها به ۱۵ ژوئیه هر سال می‌پردازد. هر سال، در همین روز، مخاطب بخشی از زندگی «اما» و «دکستر» را می‌بیند؛ خواه در کنار هم، خواه جدا از هم. این ساختار خاص، به بیننده اجازه می‌دهد تا بدون تکرار یا کش‌دار شدن، شاهد دگرگونی تدریجی شخصیت‌ها، تغییر روابطشان، رشد درونی و بیرونی و تأثیر تصمیمات بزرگ و کوچک بر سرنوشت آن‌ها باشد.

آنچه فیلم را از دیگر عاشقانه‌های مرسوم متمایز می‌کند، نگاه واقع‌گرایانه‌اش به عشق، شکست، امید، زندگی شغلی، خانواده و مفهوم “گذشت زمان” است. درحالی‌که بعضی صحنه‌ها طنز ملایمی دارند، بسیاری دیگر به‌طور غافلگیرکننده‌ای تلخ و تامل‌برانگیزند.

فیلم One Day اگرچه در دسته‌بندی درام عاشقانه جای می‌گیرد، اما به‌مراتب فراتر از یک داستان احساسی معمولی حرکت می‌کند. این فیلم در حقیقت تابلویی احساسی از پختگی، فقدان، حسرت و رشد شخصی است؛ و هر یک از عناصر آن ـ از بازیگری گرفته تا فیلم‌نامه ـ در شکل‌گیری این تجربه عاطفی نقش کلیدی دارند.

بازیگری:
بدون شک یکی از قوی‌ترین عناصر فیلم، بازی تأثیرگذار آن هت‌وی در نقش «اما» است. او زنی روشنفکر، جسور اما درون‌گرا را با جزئیات رفتاری بسیار دقیق به تصویر می‌کشد. اگرچه برخی منتقدان لهجه بریتانیایی او را غیرطبیعی توصیف کردند، اما در بُعد عاطفی، اجرای او کاملاً قابل باور است. از سوی دیگر، جیم استرجس با چهره‌ای کاریزماتیک و پیچیدگی‌های شخصیتی‌اش، «دکستر» را به خوبی می‌سازد: مردی سرزنده، اما گاهی خودخواه که در مسیر بلوغ عاطفی خود دچار لغزش‌های زیادی می‌شود.

کارگردانی و ساختار روایی:
لون شرایکی با نگاهی زنانه و شاعرانه، فیلم را کارگردانی کرده است. او با انتخاب هوشمندانه بازه‌های زمانی محدود (هر سال یک روز) و تأکید بر جزییات ظاهری و رفتاری کاراکترها، نه تنها از تکرار جلوگیری کرده، بلکه عمق بیشتری به هر برش زمانی داده است. این انتخاب ساختاری به بیننده اجازه می‌دهد تا تغییرات ظریف اما عمیق شخصیت‌ها را حس کند.

فیلم‌نامه نوشته‌ی خود دیوید نیکولز نیز یکی از نقاط قوت اصلی اثر است. او با حفظ روح رمان و حذف گزینشی برخی بخش‌ها، توانسته اثری منسجم و روان خلق کند. دیالوگ‌ها طبیعی، گاهی تند و گاهی شاعرانه‌اند و به‌خوبی فضای عاطفی فیلم را منتقل می‌کنند.

موسیقی و جلوه‌های شنیداری:
موسیقی متن ساخته‌ی Rachel Portman (ریچل پورتمن)، حال و هوای ملایم، اما گاهی دردناک فیلم را تقویت می‌کند. قطعاتی که بدون اغراق، فضای زمانی و احساسی هر صحنه را بازتاب می‌دهند. به‌خصوص در صحنه‌هایی که سکوت، نقش مهم‌تری از دیالوگ دارد، موسیقی به‌گونه‌ای طراحی شده که احساسات سرکوب‌شده کاراکترها را نمایان می‌کند.

فیلم‌برداری و طراحی صحنه:
تنوع لوکیشن‌ها، که از کوهستان‌های اسکاتلند گرفته تا خیابان‌های لندن را شامل می‌شود، به شکلی ظریف تغییرات درونی کاراکترها را همراهی می‌کنند. فیلم‌بردار با استفاده از نورهای طبیعی و کنتراست‌های ملایم، حال و هوای عاشقانه و در عین حال نوستالژیک فیلم را تقویت کرده است. لباس‌ها و طراحی صحنه نیز متناسب با دوره زمانی هر سال تغییر کرده‌اند و به‌طور نامحسوس، روند تغییر سبک زندگی دو شخصیت را نشان می‌دهند.

فیلم One Day نه‌تنها در اجرا بلکه در مفهوم نیز عمقی فلسفی دارد. اگرچه ساختار عاشقانه دارد، اما آن‌چه فیلم را ماندگار می‌کند، درون‌مایه‌های احساسی، فلسفی و اجتماعی آن است.

در سطح تماتیک، فیلم حول محورهای زیر حرکت می‌کند:

• زمان و گذر عمر
  «One Day» همان‌طور که از عنوانش پیداست، بیش از آن‌که درباره عشق باشد، درباره زمان است. انتخاب ساختار روایت سالانه، یادآور این نکته است که چطور می‌توان در یک روز، بخش بزرگی از مسیر یک زندگی را خلاصه کرد. فیلم به‌طرزی تلخ نشان می‌دهد که بعضی فرصت‌ها تنها یک‌بار از مقابل ما عبور می‌کنند و اگر در آن لحظه انتخاب درستی نکنیم، شاید هیچ‌وقت شانس دوباره‌ای نداشته باشیم.

• عشق و نرسیدن
  برخلاف بسیاری از عاشقانه‌های سینمایی، این فیلم عشق را نه یک مسیر هموار، بلکه سفری پر از ایستگاه‌های ناتمام، سکوت، فاصله و تناقض به تصویر می‌کشد. بیننده با تمام وجود حس می‌کند که «اما» و «دکستر» گاه بسیار نزدیک، و گاه بی‌اندازه دور از هم هستند. این کشمکش میان خواستن و نخواستن، حضور و غیاب، یکی از تأثیرگذارترین بخش‌های فیلم است.

• هویت و بلوغ شخصیتی
  در کنار رابطه‌ی میان شخصیت‌ها، هر کدام به‌تنهایی نیز مسیری از رشد شخصی را طی می‌کنند. دکستر از یک مرد خودمحور، سرخوش و متکبر، به انسانی آسیب‌دیده و متواضع بدل می‌شود. اما از دختری خجالتی و نامطمئن، به زنی مستقل و صاحب‌نظر تبدیل می‌شود. این بلوغ، بیشتر از طریق جزئیات بصری، دیالوگ‌های محدود و تغییر در حالات چهره شخصیت‌ها قابل لمس است.

• طبقه اجتماعی و تفاوت‌های فرهنگی
  فیلم به‌صورت غیرمستقیم به موضوع طبقه اجتماعی هم می‌پردازد. «اما» دختری از طبقه متوسط با ذهنی روشنفکر است، درحالی‌که «دکستر» از خانواده‌ای مرفه و برخوردار می‌آید. این اختلاف، به شکلی نمادین در روند شغلی، سبک زندگی و حتی رویکرد آن‌ها به زندگی و آینده‌شان نمود پیدا می‌کند.

نقاط ضعف فیلم:

در عین تمام زیبایی‌ها و موفقیت‌های هنری فیلم، One Day کاملاً بدون نقص نیست. برخی از مهم‌ترین ایرادات آن:

• شتاب‌زدگی در روایت برخی سال‌ها:
  از آنجایی که فیلم مجبور است تنها روز خاصی از هر سال را نشان دهد، گاهی روند اتفاقات کمی غیرواقعی یا سریع جلوه می‌کند. برخی سال‌ها به‌طور قابل توجهی خلاصه شده‌اند و بیننده احساس می‌کند که فرصت کافی برای درک کامل تحولات آن سال ندارد.

• عدم توسعه برخی شخصیت‌های فرعی:
  شخصیت‌هایی همچون معشوقه‌های دکستر یا همکاران اما، حضور دارند اما توسعه کافی نمی‌یابند. اگرچه این یک انتخاب آگاهانه در خدمت تمرکز بر شخصیت‌های اصلی است، اما گاهی از جذابیت روایی کاسته و باعث می‌شود بعضی تعاملات، سطحی یا گذرا به نظر برسد.

• لهجه بریتانیایی آن هت‌وی:
  همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، برخی منتقدان لهجه‌ی آن هت‌وی را نچسب یا مصنوعی دانستند. این مسئله برای برخی مخاطبان انگلیسی‌زبان آزاردهنده بود، گرچه برای بسیاری از بینندگان بین‌المللی قابل چشم‌پوشی است.

مقایسه با آثار مشابه:

فیلم One Day در میان آثار عاشقانه معاصر جایگاه خاصی دارد. اگر آن را با فیلم‌هایی مثل Before Sunrise یا 500 Days of Summer مقایسه کنیم، درمی‌یابیم که با وجود شباهت‌هایی در ساختار و مضمون، One Day با انتخاب روایت «یک روز در هر سال»، روشی نوآورانه را پیش گرفته است.

در مقایسه با Before Sunrise که بر مکالمات طولانی و پیوند ذهنی متمرکز است، One Day بیشتر بر سکوت‌ها، نگاه‌ها و تغییرات ظاهری و درونی تکیه دارد. همچنین برخلاف 500 Days of Summer که ساختارشکنانه و با لحنی طناز روایت می‌شود، One Day لحن ملایم‌تری دارد و به شکلی تلخ‌تر به سرنوشت عاطفی دو انسان نگاه می‌کند.

بررسی فیلم One Day نشان می‌دهد که این اثر، عاشقانه‌ای متفاوت و درخشان در دنیای سینماست؛ نه با عشق پرشور، بلکه با عشق آرام، تدریجی و گاه خفه‌شده در غرور، زمان یا ترس. این فیلم در عین سادگی، با روایتی ظریف و احساسی، ما را به فکر فرو می‌برد: چه اگر آن “یک روز” را متفاوت زندگی می‌کردیم؟

با انتخاب‌هایی هنرمندانه در فیلم‌نامه، بازیگری، کارگردانی و موسیقی، فیلم توانسته اثری تأثیرگذار خلق کند؛ فیلمی که بیشتر از آن‌که شما را به گریه بیندازد، در سکوت قلب‌تان را می‌فشارد. اگر از علاقمندان به سینمای عاشقانه‌ای عمیق و معناگرا هستید، تماشای فیلم One Day را از دست ندهید.

مطلب پیشنهادی

۸ سریال از برترین سریال‌های نتفلیکس در سال ۲۰۲۵