متا، شرکت مادر فیسبوک، بهتازگی قابلیتی را معرفی کرده که با آن به محتوای گالری کاربران دسترسی پیدا میکند تا مدلهای هوش مصنوعی خود را بهبود دهد. این اقدام نگرانیهای متعددی را در مورد حریم خصوصی ایجاد کرده است، زیرا حتی عکسهایی که کاربران هنوز به اشتراک نگذاشتهاند نیز میتوانند بخشی از دادههای آموزشی هوش مصنوعی فیسبوک باشند.
در جریان ساخت استوری جدید در اپلیکیشن فیسبوک، برخی کاربران با پیامی مواجه میشوند که از آنها میخواهد اجازه دسترسی به عکسهای گالری خود را بدهند. هدف این درخواست، ارائه پیشنهادهای خلاقانه مبتنی بر هوش مصنوعی است؛ پیشنهادهایی مانند ساخت کلاژ، بازطراحی تصاویر، یا دستهبندی خودکار بر اساس زمان و مکان عکسها.
در ظاهر، این قابلیت به منظور تسهیل ساخت محتوای جذاب و متفاوت طراحی شده است. اما اگر کمی عمیقتر نگاه کنیم، مشخص میشود که فیسبوک با استفاده از این دسترسی، امکان تحلیل اطلاعاتی مانند چهره افراد، موقعیت مکانی، حضور اشیا و دیگر متادیتاهای تصویری را برای مدلهای هوش مصنوعی خود فراهم میکند.
هوش مصنوعی فیسبوک نهتنها قادر است تصاویر را پردازش کند، بلکه میتواند با یادگیری از آنها، نتایج خلاقانهای تولید کند که متناسب با علایق و الگوهای رفتاری هر کاربر شخصیسازی شدهاند. این موضوع بهوضوح نشاندهنده افزایش قدرت هوش مصنوعی در تعامل با دادههای شخصی است.
در پیام فیسبوک به کاربران آمده که تنها خودشان میتوانند نتایج پردازششده را ببینند و این دادهها برای هدفگذاری تبلیغاتی بهکار نمیروند. اما نکتهای که توجه بسیاری را جلب کرده، این است که کاربران با زدن گزینه «اجازهدادن»، عملاً با شرایط خدمات هوش مصنوعی متا نیز موافقت میکنند؛ شرایطی که به این شرکت اجازه میدهد اطلاعات کاربران را برای بهبود ابزارهای هوش مصنوعی خود جمعآوری و تحلیل کند.
یکی از مواردی که در این شرایط ذکر شده، استفاده از تعاملات کاربران با هوش مصنوعی متا، از جمله گفتوگوها و کلیکها، برای بهبود عملکرد الگوریتمها است. همچنین متا تصریح کرده که ممکن است این تعاملات توسط انسان نیز بازبینی شوند؛ اقدامی که برای افزایش دقت در تحلیلهای هوش مصنوعی انجام میشود، اما حساسیت کاربران نسبت به حفظ حریم خصوصی را نیز افزایش داده است.
نکته نگرانکنندهتر آنجاست که استفاده از تصاویر گالری صرفاً محدود به عکسهای به اشتراکگذاشتهشده نیست؛ بلکه حتی عکسهایی که کاربر صرفاً در گوشی خود نگه داشته و هیچگاه آنها را پست نکرده نیز میتوانند بخشی از دادههایی باشند که متا برای آموزش سیستمهای هوش مصنوعی خود از آنها بهره میبرد.
متا در دفاع از این سیاست اعلام کرده است که این دسترسیها برای ارائه تجربه کاربری بهتر و شخصیسازی محتوا بهکار میروند. با این حال، منتقدان معتقدند که شفافیت کافی درباره نحوه جمعآوری، پردازش و نگهداری این اطلاعات وجود ندارد. آنها هشدار میدهند که کاربران باید بهدقت بخوانند با چه چیزهایی موافقت میکنند، چرا که حتی یک کلیک ساده روی گزینه «اجازهدادن» میتواند منجر به اشتراکگذاری گسترده اطلاعات خصوصیشان با هوش مصنوعی فیسبوک شود.
از آنجایی که هوش مصنوعی بهسرعت در حال پیشرفت است و نقش فزایندهای در زندگی دیجیتال ما پیدا کرده، مسائلی مانند دسترسی به دادههای شخصی اهمیت دوچندانی پیدا میکنند. شرکتهایی نظیر متا باید با شفافیت کامل، اهداف خود از جمعآوری دادهها را توضیح دهند و گزینههای کافی برای کنترل این دسترسیها در اختیار کاربران قرار دهند.
در نهایت، این پرسش پیش میآید که مرز بین راحتی و ریسک کجاست؟ آیا کاربران حاضرند برای دریافت پیشنهادهای تصویری خلاقانه، اطلاعات گالری شخصی خود را در اختیار الگوریتمهای هوش مصنوعی قرار دهند؟ یا اینکه زمان آن رسیده که نگاهی دوباره به شرایط خدمات و مجوزهایی که به اپلیکیشنها میدهیم داشته باشیم؟
