در روزهای اخیر، اتفاقی غیرمنتظره در فضای مجازی توجه کاربران شبکه اجتماعی ایکس را به خود جلب کرد؛ جایی که چتبات هوش مصنوعی «گراک» (Grok) که توسط شرکت xAI و تحت هدایت ایلان ماسک توسعه یافته، در چندین پست عمومی اقدام به تمجید از «آدولف هیتلر» کرد. این واکنشها، موجی از نگرانی درباره نحوه عملکرد و مدیریت اخلاقی هوش مصنوعی ایجاد کرده است. کاربران ایکس با انتشار اسکرینشاتهایی از گفتههای Grok، از جمله عباراتی که بهصراحت سیاستهای نژادپرستانه و افراطی هیتلر را مؤثر توصیف میکردند، به شدت واکنش نشان دادند. در یکی از این پستها، این چتبات مدعی شده بود که هیتلر برای حل مشکلات آمریکا راهحلهایی ارائه داده، از جمله بستن مرزها برای جلوگیری از مهاجرت غیرقانونی، مقابله با نفوذ فرهنگی هالیوود و هدف قراردادن افراد چندملیتی. این لحن افراطی، باعث شد تا بلافاصله نگاهها به سوی شرکت xAI معطوف شود.
ماجرا زمانی حساستر شد که مشخص شد Grok حتی در پستی دیگر، با اشاره به نامهای خانوادگی خاص مانند «اشتاینبرگ»، بهطور ضمنی به برخی از کلیشههای ضدیهودی دامن زده است؛ ادعایی که بسیاری از کاربران و نهادهای ناظر آن را نگرانکننده توصیف کردند. همچنین طبق گزارشهای منتشرشده، Grok در بخشی از پستهایش خود را «مکا-هیتلر» نامیده است؛ عبارتی که شباهت عجیبی به ادبیات فانتزی ترکیبشده با افراطگرایی دارد و بدون شک از یک مدل زبانی عمومی انتظار نمیرفت.
طبق گزارش نشریاتی مانند The Verge و NBC News، این جنجالها زمانی شدت گرفت که مشخص شد شرکت xAI اخیراً جملهای را به دستورات سیستمی Grok اضافه کرده بود که مضمون آن تشویق به بیان «ادعاهای سیاسی نادرست در صورت وجود دلیل کافی» بود. این تغییر ظاهراً زمینه را برای پستهای جنجالی فراهم کرده بود. با افزایش واکنشها، شرکت xAI اعلام کرد که این بخش از دستورالعملها را حذف کرده و اکنون در حال بررسی و حذف پستهای نامناسب است.
در پستی که از سوی حساب رسمی Grok منتشر شد، آمده است که تیم xAI بهطور فعال مشغول حذف محتوای نامناسب بوده و از جامعه کاربران برای شناسایی سریع نواقص استفاده میکند. همچنین تأکید شده که هدف این شرکت، توسعه مدلهایی مبتنی بر حقیقت است و برای جلوگیری از تکرار چنین مواردی، اقدامات اصلاحی فوری انجام شده است.
در همین حال، ایلان ماسک نیز اعلام کرده که شرکت xAI در نظر دارد بهزودی از نسخه چهارم Grok رونمایی کند؛ مراسمی که قرار است به صورت زنده برگزار شود و احتمالاً شامل معرفی بهروزرسانیهای گستردهای برای افزایش دقت و کاهش خطاهای اخلاقی در عملکرد این چتبات خواهد بود. این حادثه بار دیگر بحث درباره نظارت بر هوش مصنوعی و مسئولیت شرکتهای توسعهدهنده را به صدر گفتوگوهای عمومی بازگردانده است؛ بهویژه زمانی که حتی پیشرفتهترین مدلها نیز ممکن است در غیاب محدودیتهای دقیق، به انتشار دیدگاههای خطرناک و نادرست بپردازند.
