هوش مصنوعی می‌خواهد گفتگو با حیوانات را ممکن کند
برای قرن‌ها، انسان‌ها آرزوی گفتگو با حیوانات را در سر داشته‌اند. امروزه با پیشرفت سریع فناوری، این رؤیا دیگر صرفاً متعلق به داستان‌های تخیلی نیست. دانشمندان در تلاش‌اند تا به کمک هوش مصنوعی، زبان پیچیده گونه‌های مختلف حیوانی را رمزگشایی کنند. در این مسیر، صحبت با حیوانات و هوش مصنوعی به یکی از جالب‌توجه‌ترین موضوعات پژوهشی روز تبدیل شده است.
نقش مدل‌های زبانی بزرگ در درک ارتباطات حیوانات
یکی از فناوری‌هایی که تحولی بزرگ در این زمینه ایجاد کرده، مدل‌های زبانی بزرگ یا LLMها هستند. این مدل‌ها که در ابتدا برای درک زبان انسان توسعه یافتند، حالا در حال تحلیل صداها و سیگنال‌های حیوانات هستند. به‌عنوان مثال، شرکت گوگل دیپ‌مایند با استفاده از این مدل‌ها، توانسته به الگوهای ارتباطی دلفین‌ها دست یابد؛ موجوداتی که صداهایشان مدت‌هاست ذهن زیست‌شناسان را به خود مشغول کرده است.
بر اساس گزارش بیزینس اینسایدر، محققان معتقدند که این پروژه‌ها، مسیر جدیدی را برای رمزگشایی یکی از بزرگ‌ترین اسرار طبیعت هموار می‌کنند: زبان حیوانات.
یکی از برجسته‌ترین نمونه‌ها، پروژه‌ای به نام پروژه گونه‌های زمین (Earth Species Project) است. این سازمان غیرانتفاعی که در سال ۲۰۱۷ تأسیس شد، روی ساخت مدل پیشرفته‌ای به نام NatureLM-audio کار می‌کند؛ مدلی که برای تحلیل صداهای حیوانات طراحی شده است.
مدیرعامل این پروژه، «کیتی زاکاریان»، در اظهاراتی جالب اشاره می‌کند که برخی گونه‌ها، از جمله فیل‌ها و طوطی‌های خاکستری، از نام‌های خاص برای صدا زدن یکدیگر استفاده می‌کنند. این یافته‌ها نه‌تنها جذاب‌اند، بلکه می‌توانند پایه‌ای برای توسعه فناوری‌هایی باشند که واقعاً امکان صحبت با حیوانات و هوش مصنوعی را فراهم کنند.
«درو پروز»، سرپرست بخش طبیعت در گوگل دیپ‌مایند، در پادکستی از امید خود برای روزی گفته که انسان بتواند با حیوانات گفت‌وگو کند. به‌نظر می‌رسد این امید صرفاً رؤیا نیست. همکاری این شرکت با پروژه‌هایی مانند پروژه دلفین وحشی، منجر به توسعه مدلی به نام DolphinGemma شده که صداهای پیچیده دلفین‌ها را تحلیل و به داده‌های قابل تفسیر تبدیل می‌کند.
این مدل می‌تواند الگوهای ارتباطی دلفین‌ها را شناسایی کرده و احتمالاً در آینده به ترجمه معانی آن‌ها نیز بپردازد.
هدف این پروژه‌ها فقط کنجکاوی علمی نیست. به گفته زاکاریان، آرمان نهایی این است که «انسان دوباره با طبیعت پیوند بخورد». چنین پیوندی، در دنیایی که بهره‌کشی انسان از منابع طبیعی به اوج رسیده، می‌تواند زمینه‌ساز تغییرات مهمی در نحوه نگاه ما به محیط زیست باشد.
صحبت با حیوانات و هوش مصنوعی نه‌تنها افق جدیدی در دانش ما می‌گشاید، بلکه می‌تواند رویکرد انسان نسبت به موجودات زنده را نیز متحول کند.
گفتگو با حیوانات، تا پیش از این، رؤیایی غیرواقعی به نظر می‌رسید. اما با پیشرفت هوش مصنوعی، این رؤیا به واقعیتی نزدیک تبدیل شده است. مدل‌هایی که امروز فقط صداها را تحلیل می‌کنند، ممکن است فردا ما را قادر به برقراری ارتباط واقعی با دیگر گونه‌های زنده کنند.
پروژه‌هایی که در آن‌ها صحبت با حیوانات و هوش مصنوعی در کانون توجه است، نشان می‌دهند که علم، در کنار فناوری، می‌تواند مسیرهای ناپیموده را هموار کرده و نگاه ما به طبیعت را دگرگون سازد.
